Ankieta

Czym grzejesz?

  ​

Facebook

Ogrzewanie czy rekuperacja - Co się opłaca ????

Rozpoczynając nową inwestycję czy też modernizując istniejący obiekt planujemy koszty. Właściwe ich zaplanowanie nabiera szczególnego znaczenia w przypadku instalacji grzewczych, wentylacyjnych czy klimatyzacyjnych gdyż w trakcie przyszłego użytkowania obiektu, instalacje te będą generować koszty eksploatacyjne.

Inwestor zadaje sobie jedno z ważniejszych pytań.
Czy warto teraz zapłacić więcej za lepsze rozwiązanie i w przyszłości płacić mniej za eksploatację ???
Czy lepszy jest kocioł kondesacyjny znacznie droższy w zakupie, ale tańszy w eksploatacji czy też tradycyjny ??
Czy warto zastosować centralę wentylacyjną z odzyskiem ciepła czy też zwykłe wentylatory wyciągowe ?
Czy pompa ciepła, wymiennik gruntowy lub ogrzewanie solarne się opłaca ??

Jak rzetelnie odpowiedzieć na tak postawione pytania ?
Z pomocą przychodzi nam matematyka finansowa.


U podstaw analizy opłacalności jakiejkolwiek inwestycji leży wartość pieniądza w czasie. Nominalna wartość kapitału odnosi się zawsze do jakiejś daty. Określenie wartości kapitału dla danej daty nosi nazwę aktualizacji. Ta data może być w przyszłości i wtedy mamy przyszłą wartość pieniądza– czyli tzw. oprocentowanie lub data ta może odnosić się do czasu obecnego i wtedy mamy obecną wartość pieniądza – czyli tzw. dyskonto.
Oprocentowanie i dyskontowanie kapitału (pieniędzy) są operacjami odwrotnymi. U ich podstaw leży stopa procentowa.

Przykłady :
Lokata – wkładamy pieniądze do banku – ich przyszła wartość na skutek oprocentowania wzrośnie i przyszła wartość pieniądza czyli naszej lokaty jest wyższa

Wcześniejsza spłata np. kredytu – za rok mamy oddać do banku określoną kwotę kredytu (umownie razem z odsetkami); jeśli jednak spłacimy pieniądze wcześniej odzyskamy część odsetek i zapłacimy mniej; bank dokona dyskonta naszych pieniędzy na dzień ich spłaty. Oznacza to że dzisiejsza/obecna wartość pieniędzy które mamy dostać w przyszłości jest mniejsza.

Właśnie dyskontowanie jest wykorzystywane przy analizie inwestycji. Pytanie zadane na początku przez inwestora można sformułować inaczej:
Ile warte są przyszłe oszczędności ( kwoty nie zapłacone bo zaoszczędzone) z tytułu zastosowania dzisiaj droższych rozwiązań.

Do najczęściej stosowanych w praktyce metod oceny projektów inwestycyjnych należy metoda wartości zaktualizowanej netto (Net Present Value – NPV).
Wartość zaktualizowaną netto NPV danej inwestycji określimy przez zdyskontowanie oddzielnie dla każdego roku eksploatacji różnicy pomiędzy :
wpływami ( przychodami czyli oszczędnościami z tytułu zastosowania konkretnego rozwiązania) w kolejnych latach
a
wydatkami ( kosztami poniesionymi na inwestycję) w kolejnych latach

Wartość NPV obliczamy wg poniższego wzoru:

NPV = Σ NCF(t)/ (1+r)t

gdzie :

NCF(t) – przepływy pieniężne czyli wpływy lub wydatki w kolejnym roku
Σ – suma przepływów w kolejnych latach
t – kolejne lata – 0,1,2,3 itd.
r – stopa dyskontowa (procentowa) inaczej nazywana kosztem użycia kapitału – jej wartość określamy na podstawie wzoru :
r = (Kb x w1) + (Kw x w2) przy czym w1 + w2 = 1

Kb – to koszt użycia kredytów bankowych czyli oprocentowanie kredytu
Kw – to koszt użycia kapitału własnego przyjmowany jako oprocentowanie lokat; jeśli nie używamy naszego kapitału to możemy go mieć na lokacie i wtedy przynosi nam ona zysk.
Współczynniki w1 i w2 określają stosunek kapitału bankowego i własnego. Inwestycję możemy sfinansować z własnych środków, z kredytu lub w jakiejś proporcji z obu tych źródeł.


Badana inwestycja jest opłacalna jeśli wartość NPV jest większa od zera czyli NPV > 0
Oznacza to, że stopa opłacalności inwestycji jest większa od granicznej czyli przyjętej stopy dyskontowej r
W praktyce oznacza to, że inwestycja w rozwiązania techniczne będzie korzystniejsza od np. lokaty bankowej

Analizę proponujemy przeprowadzić na przykładzie inwestycji w centralkę wentylacyjną z odzyskiem ciepła zastosowaną w domu jednorodzinnym o powierzchni 200 m2.
Potrzeby wentylacyjne takiego domu tj. wymagana wymiana powietrza przyjmowana jest jako 0.5-1 krotna.
Przy wysokości pomieszczeń 2.6 m otrzymamy ok. 520 m3 kubatury czyli do naszego domu musimy dostarczyć od 260 do 520 m3/h. Przyjmijmy średnio 400 m3/h co i tak jest ilością w praktyce zawyżoną.
Powietrze to pobierane z zewnątrz musimy zimą ogrzać, następnie korzystamy z niego czyli zużywamy je i dalej wyrzucamy je z domu poprzez wentylację grawitacyjną lub wyciągową ( wentylacja grawitacyjna, wentylator łazienkowy, wyciąg kuchenny czy też inny wentylator wyciągowy jeśli takowy mamy).
Wyrzucając to powietrze na zewnątrz tracimy bezpowrotnie ciepło jakie włożyliśmy w jego ogrzanie. Przecież żeby je ogrzać nasz kocioł i grzejniki muszą więcej pracować.
Ile ciepła wkładamy w ogrzanie powietrza wentylacyjnego ?? Ile to kosztuje ???.
Tą ilość ciepła czyli dodatkową moc kotła/nagrzewnicy obliczamy ze wzoru

 

Q kotła/nagrzewnicy= Vx1.2 x 1 x dT / 3600

gdzie 1.2 i 1 to odpowiednio gęstość i ciepło właściwe powietrza

V to ilość powietrza w m3/h,

dT - różnica temperatur pomiędzy temperaturą zewnętrzną pobieranego powietrza a temperaturą pomieszczenia do której musimy ogrzać powietrze zewnętrzne, którą dla całego sezonu grzewczego przyjmujemy 20 stopni. dT przyjmujemy równe 20 stopni (od 0 do +20 stopni gdyż średnia temp. w sezonie grzewczym, który przyjmujemy, że trwa 200 dni jest powyżej 0 stopni).

Tak więc :

Q = (400 x 1.2 x 1x 20)/3600 = 2.6 kW – tyle wynosi dodatkowa moc kotła niezbędna do ogrzania powietrza wentylacyjnego.

 

Załóżmy, że będziemy używali centrali, a tym samym dodatkowej mocy kotła, 24 godziny na dobę przez całe 200 dni sezonu grzewczego. ( co oczywiście zdarza się rzadko gdyż w obliczeniach przyjmuje się zazwyczaj że centralę pracują 10 godzin na dobę)

Oznacza to, że będzie ona pracowała 24 h x 200 dni = 4800 godzin

Ponieważ kocioł będzie pracował z dodatkową mocą 2.6 kW przez 4800 godzin czyli zużyjemy 12 480 kWh energii (ciepła)

 

Ile kosztuje 1 kWh ciepła ?? - zależy to od nośnika energii jaki stosujemy.

Np. dla gazu ziemnego koszt uzyskania 1 kWh wynosi 0.11 zł (na podstawie Magazynu Instalatora i cenie 1m3= 1.023 zł)

 

Tak więc na wentylację naszego domu wydamy rocznie 12 480 kWh x 0.11 zł = 1372 zł .

Są to pieniądze stracone bezpowrotnie. Co zrobić by je odzyskać ??

Planujemy zainwestować i założyć centralkę wentylacyjną z odzyskiem ciepła, z wymiennikiem krzyżowym.

 

Przeanalizujmy więc wydatki na inwestycję oraz oszczędności jakie uzyskamy z tytułu zastosowania centralki.

 

Wydatki

Wydatki jakie poniesiemy możemy podzielić na :

  • inwestycyjne – zakup centrali o wydatku 400 m3/h i wykonanie instalacji nawiewno wywiewnej w naszym domu ( kanały, kratki nawiewne, robocizna); przyjmijmy, że inwestycja będzie kosztować 6 000 zł – sama centrala o tym wydatku powietrza to 4-10 000 zł a do tego kanały i cała reszta; ale inwestujemy skromnie

  • eksploatacyjne – wentylatory centrali muszą przecież pracować przez 4800 godzin w roku i pobierają wtedy prąd; centralę trzeba konserwować i przynajmniej raz w roku wymienić w niej filtry;

moc elektryczna silników wentylatorów dla takiej centrali to ok. 2 x 100 Wat czyli 2 x 0.1 kW x 4800 h = 960 kWh .

Koszt uzyskania 1 kWh z prądu to 0.36 zł czyli rocznie koszt energii wyniesie ok. 345 zł.

Dodajmy do tego koszty konserwacji i wymiany filtrów w wysokości 50 zł rocznie

Tak więc roczne koszty eksploatacyjne wyniosą 400 zł


Wpływy czyli oszczędności
Oszczędności jakie uzyskamy z tytułu zastosowania centrali z odzyskiem ciepła zależą od jej sprawności.
Różni producenci podają różne wartości w przedziale od 50% do 99%. Mówimy o sprawności chwilowej, sezonowej, całorocznej itd. Itp.... Sprawność ta zależy również od sposobu odzysku (wymiennik płytowy, obrotowy, rurka ciepła, czynnik pośredni) oraz wilgotności i temperatur nawiewu i wywiewu. Im większa jest różnica temperatur tym większa sprawność.
Na przykłąd w materiałach projektowych jakie zamieszcza nasz największy producent central wentylacyjnych VTS Clima, sprawność obliczeniową całoroczną dla wymiennika płytowego, z krzyżowym przepływem powietrza przyjmuje się 50%.
Ale nie bądźmy małostkowi i przyjmijmy sprawność krakowskim targiem na 75% bo przecież kupiliśmy bardzo dobrą centralę.
Tak więc oszczędności z tytułu zastosowania tej centrali wyniosą 75% kosztów jakie ponosimy na ogrzewanie powietrza wentylacyjnego wyliczone wczesniej czyli 75% x 1372 zł = 1029 zł

Zbieżmy nasze przepływy pieniężne w tabelę

Lata

Wydatki inwestycyjne

Wydatki eksploatacyjne

Oszczędności

Przepływy pieniężne netto

1

-6 000,00 zł

-400,00 zł

1 029,00 zł

-5 371,00 zł

2

 

-400,00 zł

1 029,00 zł

629,00 zł

3

 

-400,00 zł

1 029,00 zł

629,00 zł

4

 

-400,00 zł

1 029,00 zł

629,00 zł

5

 

-400,00 zł

1 029,00 zł

629,00 zł

6

 

-400,00 zł

1 029,00 zł

629,00 zł

7

 

-400,00 zł

1 029,00 zł

629,00 zł

8

 

-400,00 zł

1 029,00 zł

629,00 zł

9

 

-400,00 zł

1 029,00 zł

629,00 zł

10

 

-400,00 zł

1 029,00 zł

629,00 zł

I tak dalej


A teraz zdyskontujmy przepływy pieniężne w kolejnych latach
Przyjmijmy, że koszt użycia kapitału czyli stopa dyskontowa wynosi r = 5% (jest równa lokacie) gdyż finansujemy inwestycję w 100% ze środków własnych. Dane zestawiono w poniższej tabeli. Do obliczeń wykorzystano funkcję finsową NPV dostępną w każdym arkuszu kalkulacyjną typu Excell, Calc itp.

T – lata

Przepływy pieniężne z poprzedniej tabeli

Wartość NPV po kolejnym roku eksploatacji

1

-5 371,00 zł

-5 115,24 zł

2

629,00 zł

-4 544,72 zł

3

629,00 zł

-4 001,36 zł

4

629,00 zł

-3 483,88 zł

5

629,00 zł

-2 991,04 zł

6

629,00 zł

-2 521,68 zł

7

629,00 zł

-2 074,66 zł

8

629,00 zł

-1 648,92 zł

9

629,00 zł

-1 243,47 zł

10

629,00 zł

-857,31 zł

11

629,00 zł

-489,55 zł

12

629,00 zł

-139,30 zł

13

629,00 zł

194,27 zł

14

629,00 zł

511,96 zł

15

629,00 zł

814,52 zł



CZAS NA WNIOSKI
Jak widać z powyższej tabeli NPV przyjmuje wartość dodatnią po okresie 12 – 13 lat . Oznacza to, że jeśli naszą inwestycję planujemy na dłużej niż 12-13 lat, to jest to inwestycja opłacalna, bo po 12-13 latach zacznie generować dodatnią nadwyżkę finansową.
Ale która centralka wentylacyjna wytrzyma 12-13 lat pracy ??? Żadna.
Taka inwestycja się nie opłaca bo po 7-10 latach trzeba znowu wyrzucić pieniądze na nową centralkę, która nigdy się nie zwróci.
Proszę zwrócić uwagę, że ceny zakupu przyjmowaliśmy bardzo skromne, a oszczędności zawyżaliśmy.
Stopę dyskonta też przyjęliśmy niską. Gdyby przyjąć, że inwestujemy z kredytu bankowego okres wydłuża się do dwudziestu kilku lat.
Podobną analizę może przeprowadzić inwestor we własnym zakresie dla innych parametrów czy nawet innej inwestycji wykorzystując do obliczeń arkusz kalkulacyjny Excell oraz szacując oszczędności i wydatki w kolejnych latach eksploatacji. Np. dla kotła kondensacyjnego czy też pompy ciepła.

Celem tej analizy nie jest krytyka centralek wentylacyjnych z odzyskiem ciepła czy też innego systemu ogrzewania.
Ktoś powie – to po co te centralki produkują ????
Odpowiedź jest prosta – dla komfortu użytkownika.
Mamy kontrolowany nawiew świeżego i czystego (filtry) powietrza do poszczególnych pomieszczeń w takiej ilości jaka założona była w projekcie czy też wymagana była przez użytkownika.
Przy wentylacji grawitacyjnej i infiltracji powietrza poprzez okna nie można uzyskać tak kontrolowanego nawiewu świeżego powietrza.
Ale na pewno argumentem nie są tutaj oszczędności.


To nie marka, cena czy typ urządzenia są najważniejsze. Nawet najlepsze urządzenia źle lub niepotrzebnie dobrane położy cały system i narazi inwestora na niepotrzebne koszty.
O sukcesie decyduje przyjęcie kompleksowego rozwiązania dostosowanego do potrzeb i wymagań klienta.
I co najważniejsze rzetelnie skalkulowanego pod kątem opłacalności.
Takie rozwiązania jesteśmy w stanie Ci zapewnić. Tak podchodzimy do każdego klienta.